Mùa Đông, Trầm Cảm, Con Người và Ánh Sáng

Chúng ta được nghe, học, tìm hiểu nhiều về hiện tượng trầm cảm, ở mức độ nặng nó được xem là một loại bệnh lý cần được theo dõi và có phương pháp chữa trị phù hợp.

Đôi khi, sẽ không ai nghĩ rằng Trầm Cảm có thể xuất hiện trong một con người bình thường như chúng ta, nhưng trong chuyển biến tâm lý chung của mỗi người luôn tồn tại một "quả bom trầm cảm” nổ chậm, nó sẽ được châm ngòi kích hoạt khi các hệ thần kinh trên não bộ có dấu hiệu không hợp tác với chủ thể và âm ỉ cháy với mức độ có kiểm soát.

Nếu bạn để ý kỹ về sự thay đổi cảm xúc của chính mình, bạn sẽ thấy ở một thời điểm giao mùa nhất định, tâm trạng bỗng nhiên có sự bất thường, mất hứng thú với hoạt động thường ngày, đột ngột buồn bã thiếu tinh thần và nếu như ngay lúc đó bạn tiếp nhận một thông tin nhạy cảm, bạn lập tức thấy bực dọc cho rằng điều đó thật dở hơi hoặc cảm giác tương quan với nỗi uất ức bao lâu của mình trỗi dậy, khiến bạn tủi thân, sẵn sàng vỡ òa để khóc tu tu như một đứa trẻ. Hay đơn giản, một vài biểu hiện như luôn trong tình trạng buồn ngủ, không tỉnh táo, dù có cafe, có ngủ đủ giấc thì cơ thể vẫn mách bảo bạn cần nghỉ ngơi.

Những dấu hiệu như vậy ta tự hiểu là sinh lý bình thường của cơ thể. Nhưng theo nghiên cứu, điều này được chứng minh là hiện tượng trầm cảm theo mùa ( SAD_Seasonal Affective Depression) . Nó xuất hiện rõ rệt vào các mùa gần cuối năm như mùa Thu, đặc biệt là khi trời vào Đông, nhiệt độ xuống, ngày ngắn hơn kết hợp việc thiếu đi ánh sáng mặt trời, dẫn đến tình trạng não bộ bị giảm Serotonin ( chất dẫn truyền thần kinh, có chức năng thay đổi cảm xúc) khiến cơ thể cảm thấy ì ạch, chậm chạp. Đồng thời, Melatonin tăng lên (hormone tổng hợp được sản sinh từ não, đóng vai trò quan trọng trong việc điều khiển giấc ngủ) làm cơ chế sinh học ảnh hưởng, cơn thèm ngủ sẽ đến mãnh liệt hơn.

Nói một cách để dễ hiểu hơn, khi con người càng thiếu đi năng lượng từ ánh sáng mặt trời, thì cơ thể càng sản sinh nhiều Melatonin, thậm chí là cảm giác ngon miệng cũng đến nhanh hơn, vì thế cũng làm nguy cơ tăng cân đạt mức cao hơn.

Ở thời điểm này, những biểu hiện cụ thể giúp chúng ta quan sát và theo dõi bản thân như : cảm giác rầu rĩ, khó chịu dễ cáu, vô vọng, thiếu năng lượng, mất khả năng tập trung, mệt mỏi, thèm ăn, thích được ở một mình nhiều hơn, tăng cân, nghĩ đến việc tự hại chính mình.

Đương nhiên tôi phải phân biệt rõ với các bạn giữa việc tụt dốc tâm trạng, cáu kỉnh vô thức và tính khí nóng nảy là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Hiện tượng vô thức chỉ xảy ra khi hormone cơ thể bị thay đổi theo thời tiết với khoảng thời gian nhất định trong năm, còn với tính cách dễ nổi nóng lại là một vấn đề của bản chất con người cần phải học cách kiềm chế, kiểm soát nó.

Tuy nhiên, không phải tất cả chúng ta ai cũng là nạn nhân cho hiện tượng SAD này, đặc biệt ở các quốc gia ngày dài hơn đêm, mặt trời mọc quanh năm thì hiển nhiên họ sẽ may mắn thoát khỏi SAD ghé thăm. Vì thế nếu như bạn nhận ra mình là một trong số những người đang có hiện tượng trầm cảm mạnh theo mùa, thì hãy tạo cho không gian riêng có một lượng ánh sáng đủ chan hòa từ cửa sổ, ban công hoặc đèn phòng tránh hiệu ứng đèn vàng mờ vào những thời điểm đặc thù của thời tiết, dành thời gian ra ngoài tận hưởng khí trời nhiều hơn, khi đó tinh thần bạn sẽ tự nhiên mà tốt hơn.

Chúng ta càng hiểu rõ nguồn gốc vấn đề từ đâu tác động lên tâm trạng của mình, chúng ta càng giúp bản thân nhanh chóng có được năng lượng đẹp mà chúng ta muốn.